الممدود بين الجنة و النار » . « 1 » در اينجا به نكاتى مهم در مقوله « ولايت » اشاره خواهد شد تا اهل معرفت ، درايت ، درابت ، اصحاب نظر و بصر به تحقيق و تدقيق بيشتر و عميق‌ترى بپردازند : الف ) ولايت به حسب رتبت اعلى و ارفع از رسالت و نبوت است چون ولايت باطن نبوت و رسالت است و نيل به اين دو مقام متفرع بر ولايت است يعنى ولايت رسول اعلى از رسالت او و ولايت نبى اعلاى از نبوت اوست چه اينكه ولايت نبى جنبهء حقانى و اشتغال به حق تعالى است و جنبهء يلى الحقى و يل الربّى است و نبوت او جنبهء خلقى يا يلى الخلقى دارد و رسول و نبىّ از اسماء اللّه نيستند ولى « ولىّ » از « اسماء اللّه » است لذا ولايت منقطع نمىگردد به خلاف رسالت و نبوّت . در قرآن كريم نيز به اين معناى لطيف اشاره شده است آنجا كه يوسف صديق عليه السّلام مىفرمايد : فاطِرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ أَنْتَ وَلِيِّي فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ « 2 » چه اينكه رسالت و نبوت از صفات كونيهء زمانيه‌اند و به انقطاع زمان قطع مىشوند به خلاف ولايت كه از صفات الهيّه است و حق سبحانه در وصف خويش فرمود : وَ هُوَ الْوَلِيُّ الْحَمِيدُ « 3 » و مرحوم حكيم متأله سبزوارى در شرح : هم سليمان‌ست اندر دور ما * كه دهد صلح و نماند جور ما نيز به اين معنا كه ولىّ از اسماء خداست و هميشه مظهر مىخواهد پس انقطاع ولايت جايز نيست و اولياء خدا هميشه در عالم هستند به خلاف رسول و نبى كه اسم

--> ( 1 ) . آملى ، سيد حيدر ، جامع الاسرار و منبع الانوار ، با تصحيح و مقدمه و فهرست‌هاى هانرى و عثمان اسماعيل يحيى . انستيتو ايران و فرانسه تهران 1347 - 1969 ، ص 383 . و ملا محسن فيض در تفسير صافى از امام على عليه السّلام و ابى جمهور احسائى در مجلى از امام صادق عليه السّلام نقل كرده‌اند به نقل از مهد الهمم در شرح فصوص الحكم استاد حسن‌زاده آملى ، ص 91 و هزار و يك كلمه ، ج 1 ، كلمه 138 ، ص 200 تا 235 شرح مفصل و جالب و جاذب اين حديث است . ( 2 ) . يوسف ، 101 . ( 3 ) . شورى ، 27 .